poniedziałek, 11 stycznia 2016

Podświetlane schody LED - Planowanie instalacji elektrycznej

1. Podświetlane schody LED jako nowoczesna i bezpieczna instalacja elektryczna w domu



Podświetlane schody LED, sterowane za pomocą inteligentnych sterowników schodowych wielopunktowego oświetlenia LED, to niezwykle dekoracyjne, a przy tym bardzo praktyczne rozwiązanie, bez którego nie może się obyć nowoczesna instalacja elektryczna w domu. Szczególnie dekoracyjne jest podświetlenie stopni schodowych taśmą ledową oraz animacja włączania i wyłączania w postaci fali świetlnej LED (zobacz film obok).

Podświetlane schody LED. Schemat montażowy schodowej instalacji oświetlenia LED.

W tym poście doradzam, jak zaplanować typową instalację elektryczną inteligentnego oświetlenia LED schodów z czujnikiem ruchu i zmierzhu. W nastepnym poście opiszę, jak wykonać i uruchomić taką instalację. Aby ułatwić ci zrozumienie opisanej instalacji, narysowałem szczegółowy schemat montażowy instalacji (Do ściągnięcia także z zakładki "DO POBRANIA" na stronie firmowego sklepu internetowego http://smartLEDs.pl. W tym samym miejscu znajdziesz także ten wpis w formie poradnika do ściągnięcia.) Oczywiście, możliwych rozwiązań instalacyjnych może być dużo więcej. Jeśli opisane tu rozwiązanie nie pasuje do twoich potrzeb, napisz do nas albo zadzwoń: wyjaśnimy, doradzimy, podpowiemy co i jak zrobić. Kontakt do nas znajdziesz na stronie smartLEDs.pl.

Opisywane tu podświetlane schody LED to instalacja elektryczna oświetlenia schodowego całkowicie bezpieczna, ponieważ jest zasilana bezpiecznym napięciem 12V. Będziesz potrzebował elektryka z uprawnieniami tylko do podłączenia zasilania 230V do zasilacza oraz, ewentualnie, automatu zmierzchowego. Pamiętaj, aby bezwzględnie stosować zasadę, że wszelkie prace kablowe i montażowe można wykonywać tylko przy wyłączonym napięciu zasilania (rozłącz bezpiecznik i upewnij się za pomocą próbnika napięcia, że napięcie jest wyłączone).

Co należy zrobić, aby cieszyć się w domu instalacją elektryczną z podświetlanymi schodami? Czy wykonanie takiej instalacji nie jest zbyt skomplikowane? Przeczytaj ten poradnik, a przekonasz się, że jeśli masz podstawową wiedzę techniczną, z tym poradnikiem bez problemu dasz sobie radę.

2. Podświetlane schody LED - Czego potrzebujesz do wykonania instalacji?

Podświetlane schody LED to instalacja elektryczna, do wykonania której potrzebne są następujące elementy:
  • inteligentny sterownik schodowy smartLEDs
  • 2 czujniki schodowe CRSW1 (a jeżeli masz schody z wyjściem na półpiętrze, to 3 takie czujniki)
  • automat zmierzchowy WZM-01 lub zegar astronomiczny REV-303 (nie potrzebujesz tych urządzeń, jeśli oświetlenie schodów ma być aktywne całą dobę)
  • taśmy LED (lub oprawy schodowe LED)
  • zasilacz LED z zabezpieczeniem przeciwzwarciowym
  • przewody do połączenia elementów instalacji
  • złączki i taśma izolacyjna
  • narzędzia (wkrętaki, kombinerki, szczypce boczne, nóż, nożyczki, próbnik napięcia sieci)
Możesz także potrzebować łączników instalacyjnych, jeżeli chcesz mieć możliwość zapalania światła na schodach na dowolnie długi czas. W przypadku kłopotów z wykonaną instalacją (zwarcia, przerwy, pomyłki w połączeniach) przyda ci się również miernik uniwersalny (woltomierz, omomierz).

Jak dobrać odpowiedni sterownik schodowy?


Inteligentne sterowniki schodowe oświetlenia LED 12V/24V smartLEDs. Podświetlane schody LED. Schodowa instalacja elektryczna.Sterownik schodowy LED to cyfrowe, inteligentne urządzenie, które płynnie zapala kolejne lampy LED i po ustalonym czasie płynnie po kolei je gasi. To mikroprocesorowe serce całej instalacji oświetlenia schodowego, dlatego też istotny jest właściwy wybór sterownika. Cieszące się dużym powodzeniem na rynku, funkcjonalnie i technicznie zaawansowane, polskie sterowniki schodowe smartLEDs (S15LED, S16LED, S19LED, S23LED i SP23LED) to rodzina sterowników schodowych, która w połączeniu z precyzyjnymi czujnikami ruchu smartLEDs CRSW1, stanowi doskonałą bazę do wykonania instalacji podświetlanych schodów LED. Konfigurator sterownika umożliwia doskonałe dopasowanie działania do potrzeb użytkownika poprzez ustawienie nawet do 20 parametrów, a zastosowany algorytm zapewnia prawidłowość działania niezależnie od liczby osób i kierunku poruszania się osób po schodach.

Najbardziej charakterystyczną funkcją sterowników schodowych smartLEDs jest animacja oświetlenia LED, polegająca na kolejnym, płynnym włączaniu lub wyłączaniu oświetlenia LED, lampa po lampie (a w przypadku podświetlenia schodów taśmami LED – stopień po stopniu), wytwarzając w ten sposób bardzo dekoracyjny efekt wznoszącej się lub opadającej fali świetlnej. Dzięki 7-stopniowej regulacji płynności fali świetlnej, wprowadzonej w najnowszej wersji oprogramowania 3.0, efekt dekoracyjny został jeszcze w zdecydowany sposób wzmocniony. Dodatkowo sterowniki schodowe smartLEDs posiadają opcję ostrzegania przed zbliżającym się automatycznym zgaszeniem świateł np. poprzez mruganie lub wędrujące wygaszenie. Drugą ważną funkcją sterowników schodowych jest umożliwienie delikatnego podświetlenia schodów po zmierzchu, standardowo na 2% maksymalnej jasności, sterowniki umożliwiają bowiem ustawienie jasności lamp (czy taśm) LED nie tylko w stanie aktywnym (świecenie LED), lecz również w stanie czuwania (podświetlenie LED). Sterowniki schodowe smartLEDs posiadają też wiele innych użytecznych funkcji, np. funkcję świecenia stałego oraz sterowanie lampą Master (do podświetlenia LED poręczy lub do oświetlenia ogólnego LED), a sterownik SP23LED ma dodatkową funkcję obsługi ruchu generowanego z półpiętra schodów.

Sterownik schodowy LED smartlEDs należy wybrać w zależności od liczby lamp LED, które mają być sterowane. Jeśli planujesz zainstalowanie taśm LED w podstopniach schodów, liczba lamp jest zwykle równa liczbie stopni schodów (plus ewentualnie dodatkowa lampa MASTER do oświetlenia ogólnego lub poręczy). Jeśli zaś zamierzasz użyć opraw schodowych, zwykle instaluje się je nad każdym stopniem; czasami inwestorzy decydują się na instalację nad co drugim stopniem. Masz do wyboru następujące sterowniki:
  • S15LED (do 15 lamp LED)
  • S16LED (do 16 lamp LED)
  • S19LED (do 19 lamp LED)
  • S23LED lub SP23LED (do 23 lamp LED)
Wszystkie sterowniki schodowe smartLEDs działają tak samo, z tym, że sterownik SP23LED dodatkowo posiada funkcję obsługi ruchu z półpiętra. Jeśli więc masz schody z wyjściem na półpiętrze, wybierz ten sterownik.
Sterowniki schodowe, z racji tego, że mają dużą liczbę wyjść, mają też spore obudowy. Wyjątkiem jest sterownik S16LED, w miniaturowej obudowie mieszczącej się w standardowej puszce instalacyjnej o średnicy 60mm. Pozostałe sterowniki mają obudowy przystosowane do instalacji w szafkach i skrzynkach instalacyjnych, z mocowaniem na standardowej szynie DIN TH-35.

ZESTAWIENIE STEROWNIKÓW SCHODOWYCH S15LED S16LED S19LED S23LED SP23LED
Liczba sterowanych lamp3-153-163-193-233-23
Typ obudowyna szynę DIN TH35do puszek fi 60mmna szynę DIN TH35na szynę DIN TH35na szynę DIN TH35
Typ konfiguratorawbudowanyzewnętrznywbudowanywbudowanywbudowany
Obsługa półpiętraNIENIENIENIETAK


Czujniki schodowe czy przyciski dzwonkowe?



Schodowy czujnik ruchu do LED. Podświetlane schody LED. Elementy instalacji elektrycznej.Sterownik schodowy musi wiedzieć, kiedy ma rozpocząć sekwencję świecenia. Sygnalizuje mu to stan aktywny (standardowo: zwarcie do masy) na wejściach sterujących (UP, DOWN i MID). Do wejść sterujących możemy podłączyć łączniki chwilowe, np. przycisk dzwonkowy i włączać sekwencję ręcznie. Dużo wygodniejsze i dające o wiele ciekawszy efekt jest podłączenie czujników schodowych CRSW1, które precyzyjnie wykrywają osoby wchodzące na schody i automatycznie rozpoczynają (a gdy trzeba, to także przedłużają) sekwencję świecenia. W drugiej części poradnika dowiesz się, jak podłączyć czujnik ruchu CRSW1, żeby cieszyć się w pełni automatycznym zapalaniem się oświetlenia na schodach.
UWAGA: Aktualnie w sklepie internetowym smartLEDs.pl czujniki schodowe CRSW1 w zestawach ze sterownikami schodowymi smartLEDs są do kupienia w cenach promocyjnych. Warto skorzystać z tej promocji.

Automat zmierzchowy czy zegar programowalny?


Automat zmierzchowy AZ-112. Podświetlane schody LED. Elementy instalacji elektrycznej.Zegar programowalny z funkcją astronomiczną REV-303. Podświetlane schody LED. Elementy instalacji elektrycznej.W wielu przypadkach nie jest pożądane, żeby sterownik zapalał światło na schodach w dzień, kiedy jest jasno. Zablokować działanie sterownika w dzień możemy za pomocą automatu zmierzchowego (np. AZ-112) lub zegara programowalnego z funkcją astronomiczną (REV-303), podłączając przekaźnik wyjściowy takiego urządzenia do wejścia DIS sterownika. Automat zmierzchowy ma podłączoną sondę światła (którą umieszcza się zwykle na zewnątrz, w miejscu nieoświetlanym jakąkolwiek lampą) i na podstawie jasności oświetlenia tej sondy włącza (o zmierzchu) i wyłącza (o świcie) przekaźnik wyjściowy. Programowalny zegar astronomiczny na podstawie aktualnej daty i położenia geograficznego wylicza czasy zachodu i wschodu słońca i z zaprogramowanym opóźnieniem (wyprzedzeniem) względem tych czasów włącza i wyłącza przekaźnik wyjściowy. Oba urządzenia realizują podobną funkcję, choć w zupełnie odmienny sposób.

Dobór taśm LED lub lamp LED


Nasze sterowniki schodowe potrafią łagodnie (płynnie) włączać (rozjaśniać) oraz wyłączać (ściemniać) sterowane lampy. Oczywiście nie wszystkie lampy nadają się do takiego sterowania. Muszą to być ściemnialne lampy (taśmy, oprawy) LED zasilane napięciem stałym 12V (mogą być też na niższe lub wyższe napięcia, do 24V, ale, aby nie komplikować opisu, o nich tutaj nie piszemy). W praktyce najczęściej stosuje się taśmy LED i oprawy schodowe z możliwością ściemniania.

Taśma LED 12V/24V. Podświetlane schody LED. Schodowa instalacja elektryczna. Taśmy LED sprzedawane są w 5-metrowych krążkach (czasami także na metry, w krótszych odcinkach). Różnią się barwą świecenia (biała ciepła, biała zimna, niebieska, czerwona, zielona, żółta), rodzajem użytych diod, gęstością upakowania diod (30, 60 lub 120 na metr), pobieraną mocą (od 2,4 do 14,4W na metr), jasnością świecenia i wodoszczelnością. Różnią się także trwałością, jakością, gwarancją i ceną. Taśmy LED świetnie nadają się do podświetlania stopni schodowych: można dopasować długość odcinków taśmy do potrzeb (taśmy LED można ciąć co kilka centymetrów) i wybrać odpowiadającą moc i barwę świecenia.

Oprawy schodowe LED. Podświetlane schody LED.Schodowa instalacja elektrycznaDrugim źródłem światła stosowanym do oświetlenia schodów są specjalne oprawy schodowe. Są to nieduże lampki (wzorów jest bardzo wiele) z wbudowanymi źródłami światła LED, montowane do puszek instalacyjnych lub natynkowo, na ścianie przy schodach. Na zdjęciu - proste, kamienne wykończenie schodów i dopasowane do schodów oprawy oświetleniowe LED, stanowiące niezwykle harmonijną całość.



Musisz się zastanowić, czy same lampy oświetlające stopnie schodów zapewnią wystarczającą ilość światła i ewentualnie zaplanować podświetlenie poręczy lub oświetlenie ogólne nad schodami przy pomocy tzw. lampy Master, obsługiwanej w sposób specjalny przez dowolny sterownik schodowy smartLEDs. Lampą Master może być lampa (ew. grupa lamp lub taśma LED) oświetlająca schody z góry lub taśma LED zamontowana w poręczy schodów. Sterowniki schodowe smartLEDs sterują lampą Master w ten sposób, że zawsze zapalają ją jako pierwszą, a gaszą jako ostatnią.

Dobór zasilacza LED


Zasilacz LED jest niezbędnym elementem każdej instalacji schodowej. Jest to urządzenie odseparowujące napięcie sieci energetycznej i zamieniające je w bezpieczne napięcie stałe 12V. Dobre zasilacze są praktycznie niezniszczalne, gdyż mają wbudowane zabezpieczenia przed przepięciami na wejściu, zwarciem na wyjściu i zbyt dużym poborem prądu.
W pierwszej kolejności musisz ustalić wymaganą moc zasilacza. W opisywanej instalacji schodowej zasilacz będzie dostarczał moc sterownikowi, czujnikom CRSW1, zegarowi REV-303 (jeśli będzie zastosowany) oraz wszystkim taśmom (lampom) LED. Moc całkowita zasilacza może być wyliczona według poniższego wzoru:
     P = (PS + PC + PZ + N*PL + PM) * WZ
gdzie:
     P  - minimalna wymagana moc zasilacza
     PS - pobór mocy przez sterownik schodowy (0,06W)
     PC - pobór mocy przez czujniki schodowe CRSW1 (3W = 3x1W)
     PZ - pobór mocy przez zegar astronomiczny REV-303 (0,60W)
     N  - liczba lamp LED (bez lampy Master)
   PL - pobór mocy przez pojedynczą lampę (w przypadku taśm LED jest to iloczyn długości pojedynczego odcinka taśmy (w metrach) i mocy jednostkowej taśmy LED (w W/m))
    PM - pobór mocy przez lampę Master (w przypadku taśm LED jest to iloczyn długości odcinka taśmy (w metrach) i mocy jednostkowej taśmy LED (w W/m))
     WZ - współczynnik zapasu mocy (>=1,2)

Zasilacz LED modułowy 150W MeanWell. Schodowa instalacja elektryczna LED.PRZYKŁAD: Instalacja z 18 odcinkami taśmy LED o długości 0,8m i mocy jednostkowej 4,8W/m, z lampą Master (5m taśmy LED o mocy jednostkowej 4,8W/m), z zegarem REV-303.
Wymagana moc zasilacza wynosi: P = ( 0,06 + 3 + 0,60 + 18*(0,8*4,8) + (5*4,8) ) * 1,2 = 116,136W
Minimalna moc zasilacza dla tej instalacji wynosi 116W. Należy dobrać zasilacz LED o mocy nie mniejszej od mocy wyliczonej z powyższego wzoru. W przypadku instalacji z tego przykładu dobrym wyborem będzie zasilacz modułowy o mocy znamionowej 150W, z oferty sklepu smartLEDs.pl (RS-150-12 z serii G3 firmy MeanWell lub C12-150 firmy MW Power).

3. Planowanie rozmieszczenia elementów instalacji podświetlenia LED schodów

Zaplanuj, gdzie umieścić podstawowe elementy systemu: sterownik schodowy, zasilacz LED, automat zmierzchowy lub zegar astronomiczny. Do ich umieszczenia najlepsza będzie skrzynka elektryczna z szyną TH-35 umieszczona niedaleko schodów. W skrzynce tej będą się zbiegać wszystkie przewody tej instalacji. Jeśli nie masz w pobliżu schodów miejsca na skrzynkę elektryczną, możesz zastosować sterownik schodowy dopuszkowy S16LED, który zmieścisz w puszce instalacyjnej.

Zaplanuj także, gdzie umieścić czujniki schodowe. Zwykle do obsługi ruchu na schodach montuje się 2 czujniki schodowe: czujnik dolny, montowany na dole schodów, który będzie zapalać oświetlenie schodów "w górę" (UP), oraz czujnik górny, montowany na górze schodów, który będzie miał zadanie zapalać oświetlenie schodów "w dół" (DOWN). Jeśli dodatkowo na półpiętrze schodów istnieje wyjście, które będzie generować ruch w górę lub w dół schodów i wybrałeś sterownik schodowy SP23LED, to będziesz potrzebował trzeciego czujnika, montowanego właśnie na półpiętrze, który będzie miał zadanie zapalać oświetlenie schodów od półpiętra w obie strony: w dół i w górę (MID). Na półpiętrze najlepiej jest zainstalować czujnik w przejściu pomiędzy podestem (spocznikiem) schodów a półpiętrem. Jeśli to przejście jest zbyt szerokie (maksymalny zasięg czujnika to 80 cm), możesz na półpiętrze zastosować 2 czujniki, po obu stronach przejścia.
Dużym ułatwieniem jest to, że czujnik schodowy smartLEDs CRSW1 umieszcza się tylko po jednej stronie schodów. Należy zamontować go w ścianie obok schodów w takim miejscu, aby osoby wchodzące na schody przecinały niewidoczny promień podczerwieni na przedłużeniu osi czujnika, a równocześnie nie przecinały go osoby przechodzące obok schodów. Z naszych doświadczeń wynika, że optymalnym miejscem jest ściana przed (ew. nad) pierwszym (ostatnim) stopniem biegu schodów, na wysokości ok. 80 cm od podłogi. Możesz także zamontować czujniki niżej (nawet 30cm od podłogi, jeżeli nie masz w domu kota) lub wyżej (tutaj ograniczeniem jest góra tułowia najniższych poruszających się po schodach osób (pamiętaj o dzieciach!)). Należy unikać umieszczania czujnika zbyt nisko, aby zapobiec zakłóceniom w prawidłowym działaniu czujnika, wywoływanym przez światło odbijające się od powierzchni schodów.

Jeśli zdecydowałeś się na podświetlenie schodów taśmą LED (najczęściej stosowane rozwiązanie), to należy je zamontować w podstopniach schodów. Uzgodnij z wykonawcą schodów szczegóły wykonania, przede wszystkim: długość odcinków taśmy, czy taśma ma być wklejana bezpośrednio czy też umieszczona w profilu aluminiowym; jeśli w profilu, to uzgodnij, jaki to będzie profil (masz do wyboru profile wpuszczane lub nawierzchniowe, a także specjalne profile do schodów kamiennych). Ustal także, jak zostanie ukryty przewód zasilający taśmę LED. W schodach drewnianych, jeśli nie zdecydowałeś się na użycie profilów, możesz poprosić stolarza o wyfrezowanie rowków, w których schowasz taśmę; dzięki temu taśma będzie oświetlała tylko stopnie schodów, unikniesz więc oślepiania osób wchodzących na schody ostrym światłem diod LED.
Jeśli zdecydowałeś się na oprawy schodowe, to ustal miejsce ich zamontowania w ścianie nad stopniami schodów.

Jeżeli działanie układu ma być blokowane w dzień przy pomocy automatu zmierzchowego (np. oferowanego w naszym sklepie AZ-112), to znajdź odpowiednie miejsce dla współpracującej z nim zewnętrznej sondy światła. Sondę tę należy umieścić na zewnątrz budynku w takim miejscu, które nie będzie oświetlane światłem sztucznym. Jeżeli masz problem ze znalezieniem takiego miejsca lub nie masz możliwości wyprowadzenia sondy na zewnątrz, to rozważ użycie zegara programowanego (najlepiej astronomicznego, np. REV-303, także oferowanego w sklepie smartLEDs.pl).

4. Przygotowanie instalacji kablowej

Zakładam tutaj, zgodnie z radą z poprzedniego punktu, że wszystkie urządzenia umieścisz w skrzynce elektrycznej w pobliżu schodów. Przed wykonaniem instalacji inteligentnego oświetlenia schodów musisz ułożyć wszystkie niezbędne kable. Są to:
  • kabel zasilający 230V z szafy elektrycznej do zasilacza i automatu zmierzchowego AZ-112 (pamiętaj: to podłączenie musi zrobić elektryk mający odpowiednie uprawnienia) - kabel YDYp 3x1

  • Kabel YTDY. Schodowa instalacja elektryczna LED w domu. Podświetlane schody LED.
  • kabel od czujników schodowych do sterownika - kabel YTDY 4-8x0,5
  • kable od sterownika do wszystkich lamp - proponowane rozwiązanie przedstawiamy poniżej
  • kabel od automatu zmierzchowego do sondy światła - kabel YTDY 2x0,5

Uwaga: można zastosować inne kable, o cechach nie gorszych od podanych (np. o większej liczbie przewodów (najwyżej nie wszystkie zostaną wykorzystane) lub o większych przekrojach).

Instalacja kablowa do lamp LED


Najwięcej problemów sprawia właściwe wykonanie instalacji kablowej pomiędzy sterownikiem a lampami. Do każdej lampy potrzebujesz doprowadzić 2 przewody: jeden wspólny przewód zasilający (ten sam do wszystkich lamp) i jeden osobny (indywidualny dla każdej lampy). W przypadku maksymalnej instalacji potrzebujesz więc doprowadzić do lamp w sumie aż 24 przewody. Jak to zrobić najbardziej efektywnie?

Proponujemy następujące rozwiązanie. Przy każdej lampie montujemy puszkę instalacyjną z pokrywką (po wykonaniu połączeń w puszce będziesz mógł ją zamurować albo przysłonić oprawami schodowymi). W puszkach zrobisz połączenia z taśmami (lampami). Przewód wspólny (najlepiej w czerwonej izolacji DY 1x0,75 do 1x2,5, w zależności od łącznej mocy wszystkich lamp) należy przeciągnąć od sterownika do ostatniej lampy, po drodze robiąc odczepy w każdej puszce przy kolejnych lampach.

Kabel YTDY-8x05mm. Schodowa instalacja elektryczna LLED. Podświetlane schody LED.Jako przewody indywidualne do wszystkich lamp najlepiej zastosować popularne tanie kable YTDY 8x0,5 (w instalacji do 16 lamp - 2 takie kable, powyżej 16 lamp - 3 kable). Kabel L1-8 poprowadź od sterownika do lamp L1-L8 (robiąc odczepy w każdej puszce od L1 do L7). Kabel L9-16 poprowadź od sterownika do lamp L9-L16 (robiąc odczepy w każdej puszce od L9 do L15). Kabel L17-23 poprowadź od sterownika do lamp L17-L13 (robiąc odczepy w każdej puszce od L17 do L22). Przyjrzyj się dobrze schematowi montażowemu, pomoże ci to zrozumieć opisaną tutaj instalację.

Oznakowanie kabli - Wszystkie układane kable trwale opisuj, co najmniej na obu końcach (użyj do tego markera permanentnego) w trakcie układania kabli. Oznakowanie znacznie ułatwi identyfikację właściwych kabli, gdy za jakiś czas przystąpisz do montażu całego układu.

5. Podsumowanie - Dobór i zakup urządzeń i materiałów

Dobierz i kup potrzebne urządzenia i materiały:
  • wybierz zestaw schodowy odpowiedni dla twojej instalacji (sterownik schodowy i czujniki schodowe CRSW1)
  • jeśli chcesz blokować działanie sterownika w dzień, wybierz automat zmierzchowy AZ-112 lub zegar REV-303
  • wybierz taśmy LED lub oprawy schodowe
  • dobierz zasilacz zgodnie z opisem wyżej
  • wymierz długość potrzebnych kabli (musisz przewidzieć stosowny zapas na obrobienie przewodów na obu końcach oraz na ew. odczepy)
  • zastanów się, jak będziesz łączył przewody i kup odpowiednie złączki

***
Mam nadzieję, że po zapoznaniu się z tą częścią poradnika, przekonałem cię, że zrobienie instalacji pod podświetlane schody LED nie jest wcale trudne. Gdy będziesz już miał przygotowaną instalację elektryczną pod podświetlane schody LED i będziesz zamierzał przystąpić do zmontowania i uruchomienia tej instalacji, zapoznaj się z 2. częścią mojego poradnika:

Instalacja elektryczna w domu - podświetlane schody LED 12V